De Berk – Vrouwe van het Woud

berkNu de dagen kort zijn zetten we graag het licht op de Berk. Met haar witte stammen geeft zij op troosteloze dagen een mystieke opgaande sfeer. Op de natuurbegraafplaats treffen we de berk aan in het lichthoutsoortenbos rond de heide en natuurlijk langs de berkensingel.

Hèt kenmerk van een berk is zijn afschilferende schors en de boom is daarmee voor vrijwel iedereen herkenbaar. De schors is zilverwit, bruinig wit, tot gebandeerd wit met bruinzwarte plekken, afhankelijk van de soort. Het zijn ranke bomen, met veel dunne, zwiepende takken en zijtakjes. Vooral de ruwe berk heeft een groeivorm met hangende takken, terwijl de andere inheemse soort, de zachte berk, een meer opgaande groeiwijze heeft. Er zijn ook vele kruisingen met diverse eigenschappen van de ouders. Vaak zijn grote bollen in de boom te zien, de zogenaamde heksenbezems. Dit zijn woekeringen van knoppen aan korte takjes, dicht op elkaar.Berken behoren tot de familie der Betulaceae, de berkachtigen. Net als bij de nauw verwante els, haagbeuk, hazelaar en hopbeuk hangen hun mannelijke bloemen in ‘katjes’ en dragen ze nootvruchtjes die in hun geval heel klein en gevleugeld zijn.

Berken zijn vooral bekend om de decoratieve schors die meestal wit is, maar. soms ook glanzend abrikooskleurige, rode en zelfs kastanjebruine tinten kan aannemen. De bast kleurt het meest helder bij jonge bomen. De berk is een boom met opgaande of hangende takken, in het voorjaar met lange, hangende katjes, lichtgroen blad en meestal witte bast. Zij wordt ook wel 'de Vrouwe van het woud' genoemd of 'de witte Vrouwe met de groene sluier'. In de Scandinavische landen vereert men de berk als boom van het licht, de nieuwe lente.Het woord berk is afgeleid van het Oudindische woord ‘bharg’ wat glanzend betekent en waarschijnlijk betrekking heeft op de witte bast. Betula heeft te maken met het Keltische woord betu wat slaan betekent en betrekking heeft op het slaan met berkentakken op het lichaam na een saunabezoek om de bloedsomloop te stimuleren. Nederlandse namen van plaatsen als Berkel en Rodenrijs, Berkel-Enschot, Berlicum duiden op oorden waar veel berken groeiden.

De berk staat o.a. symbool voor:

  • Nieuw begin
  • Wijsheid
  • Reiniging
  • Fijnheid en bekoorlijkheid